Else Beekman
Waren het tijdens de piek van de coronacrisis de ziekenhuizen die overvol dreigden te raken, nu zijn het de eerstelijnsgezondheidscentra die het het zwaarst te verduren hebben. Ook de leeftijdscategorie die zich met klachten bij de huisarts meldt laat een ander beeld zien: het zijn niet meer de ouderen maar juist jongere patiënten die over het algemeen mildere klachten hebben.
Vakantieperiode
Omdat met het oog op een mogelijke tweede golf in oktober aan alle artsen was gevraagd hun vakantie in de maanden juli en augustus op te nemen, kampen de centra nu met een groot personeelstekort. Dat maakt de controle over mogelijke nieuwe haarden er niet gemakkelijker op, temeer omdat zich bij de huisartsen de nieuwe besmettingsgevallen aandienen en er ook voor het uitvoeren van contactonderzoek in vrijwel alle autonome regio’s te weinig mensen zijn ingezet.
Voor zover dat mogelijk is, wordt een deel van de consulten telefonisch afgehandeld. Daar moeten nu ook nog alle patiënten met niet-coronaklachten bij worden opgeteld die hun afspraak tijdens de coronapiek hebben moeten uistellen. Volgens informatie die verkregen werd door de Spaanse krant El País geldt in de regio’s Madrid en Valencia een wachttijd van meer dan een week voor een afspraak bij de huisarts.
Te weinig geld voor gezondheidscentra
De eerstelijnszorg is altijd al het ondergeschoven kindje binnen het publieke zorgsysteem van Spanje geweest. Er werd al tijden te weinig in geïnvesteerd en ook de grote economische recessie van ruim tien jaar geleden heeft zijn sporen meer hier dan in de ziekenhuizen nagelaten. In 2010 werd het budget voor de eerstelijnszorg met 2,1% teruggeschroefd, in 2011 met nog eens 4,2% en in 2012 met zelfs 7,4%. Tot 2015 kwam er vervolgens geen cent meer bij. In de agenda’s van de huisartsen staan nu dagelijks 45 tot 50 patiënten. Hoewel 75% telefonisch kan worden afgehandeld, legt deze hoeveelheid een grote druk op het eerstelijnszorgsysteem en worden de wachtlijsten om aan de beurt te komen met de dag langer.
Tot een paar dagen geleden voerden in Lleida de huisartsen zelf de contactonderzoeken uit. Een tijdrovende bezigheid, want het gaat om veel seizoenwerkers die vaak geen dak boven het hoofd hebben en de Spaanse taal niet spreken. Deze week pas gingen daar de ‘rastreadores’ aan het werk. Of het werk van de huisartsen en dat van de rastreadores goed op elkaar afgestemd is, is nog maar de vraag. “Als ik een positief geteste patiënt heb, vertel ik hem dat er direct contact opgenomen zal worden. Dan rest mij alleen nog te hopen dat dat contact ook zo snel mogelijk plaats gaat vinden. En dat is lang niet altijd het geval”, getuigt een huisarts uit Madrid.