Else Beekman
De investering is bedoeld om wetenschap en innovatie in Spanje te stimuleren. Het project bestaat uit 17 maatregelen die in de loop van dit jaar en 2021 zullen worden geïmplementeerd. Premier Sánchez haalde aan dat ‘Spanje de wetenschap niet verder de rug kan blijven toekeren’. Ook benadrukte hij dat er twee investeringstranches zullen worden ingevoerd, om dringende zaken eerst aan te pakken. In 2020 zal 396,1 miljoen worden gemobiliseerd en de rest volgt in 2021. Dan gaat er nog eens 508 miljoen euro, door leningen tegen gunstige voorwaarden, naar innovatieve ondernemingen.
Spanje geeft minder dan 1,24% van zijn BBP aan de wetenschap uit. Dit is nog minder dan in 2010, toen 1,4% werd besteed. In Spanje heerst er sowieso een problematische onder financiering van deze sector. De begroting is belast door bureaucratie en jonge onderzoekers emigreren naar landen waar ze betere kansen hebben. Op 8 juli beloofde de president aan wetenschappers en zakenlieden dat de situatie zou veranderen. “Zonder wetenschap is er geen toekomst. In Spanje is er genoeg wetenschappelijk talent aanwezig om het voortouw te nemen”, zei Sánchez.
Drie hoofdlijnen
Het plan bestaat uit drie hoofdlijnen: meer gezondheidsonderzoek voor een betere volksgezondheid door het ter beschikking stellen van meer middelen door het Carlos III Health Institute, verbeteren van de onzekere arbeidsomstandigheden van onderzoekers en bevordering van onderzoek, ontwikkeling en bedrijfsinnovatie, ‘ter wederopbouw van de economie en samenleving in Spanje’.
Zes miljoen euro zal gaan naar het Nationaal Centrum voor Microbiologie en het Nationaal Centrum voor Epidemiologie. Er zal vijftig miljoen euro extra worden uitgegeven aan jaarlijkse gouvernementele gezondheidsprojecten. Zo worden dus projecten en contracten voor wetenschappers gefinancierd. Ook zullen er meer postdoctoraten van de Sara Borrell- en Miguel Servet-programma’s worden aangeboden.
Pandemie
Natuurlijk zal er ook geïnvesteerd worden in onderzoek over de huidige pandemie, het zogenaamde Covid-fonds. “Als we voorbereid willen zijn op toekomstige noodsituaties op gezondheidsgebied, als we willen instaan voor de volksgezondheid, de welvaart, welzijn, samenhang en het concurrentievermogen in de maatschappij willen verzekeren, als we gekwalificeerde banen willen creëren, een eerlijkere samenleving en een ecologische economie willen nastreven, dan moeten we rekenen op de wetenschap”, zei de premier.
Sceptische reactie wetenschappers
Wetenschappers reageren echter sceptisch op het plan. Er waren al vaker zulke plannen in de geschiedenis. “Het is inderdaad allemaal goed en wel, maar er kan niets gebeuren als er te weinig budget is. Spanje is een van de landen in Europa waar de wetenschap het minste wordt gesteund”, argumenteert natuurkundige Perla Wahnón, voorzitter van de Confederation of Scientific Societies of Spain (COSCE), die 82 verenigingen overkoepelt.
Sánchez ziet de noodzaak de wet van de wetenschap te hervormen, om zo de aanwerving van wetenschappers in het publieke gezondheidssysteem planbaarder en transparanter te maken. Dit concept wordt in de Angelsaksische landen ‘tenure track’ genoemd. Het garandeert een stabiele tewerkstelling, gebaseerd op evaluatiecontracten. Het plan zou ook een ‘carrière in de wetenschap moeten vergemakkelijken’.
De president beweerde dat het om een noodplan gaat met als doel de wetenschappelijke sector op middellange tot lange termijn te stimuleren. Hij heeft echter niet gedetailleerd aangegeven hoeveel de begroting zal worden verhoogd. Wetenschappers hopen op een verdubbeling van het budget.