Elize van Loon
Speleologen stuitten al in 2024 op de botten in de Sima de Arrafela, een diepe natuurlijke schacht in een kalksteenplateau. In oktober 2025 haalden archeologen en paleontologen het skelet zorgvuldig naar boven. Dankzij de stabiele omstandigheden in de grot bleven de botten opvallend goed bewaard. Dat maakt deze vondst extra bijzonder.
Koperen pijlpunt in de rib
Wat de ontdekking echt spectaculair maakt, is een koperen pijlpunt die vastzat in een van de ribben. Dat detail wijst sterk op menselijke betrokkenheid. In de periode rond 2000 voor Christus begonnen gemeenschappen in deze regio met het gebruik van koper. De pijl vormt daarom een tastbaar bewijs van vroege metaalbewerking én mogelijke jacht op groot wild. Onderzoekers sluiten niet uit dat de bizon na de verwonding in de diepe schacht viel. De Sima de Arrafela fungeerde duizenden jaren als een natuurlijke val. Toch geeft de aanwezigheid van de pijl een directe link tussen mens en dier, iets wat niet eerder zo concreet is aangetroffen.
Jong en krachtig dier
Analyse van het gebit toont aan dat de bizon ongeveer vier jaar oud was toen hij stierf. Met een geschat gewicht tussen de 800 en 850 kilo ging het om een krachtig en imposant dier. Europese bizons behoren tot de grootste landzoogdieren van Europa.
Wetenschappers onderzoeken momenteel of het daadwerkelijk om een Europese bizon (Bison bonasus) gaat. Als genetisch onderzoek dit bevestigt, betekent dat een belangrijke doorbraak. Tot nu toe ontbrak fysiek skeletbewijs van deze soort in deze periode op het Iberisch Schiereiland.
Onderzoekers vonden ook resten van andere dieren, waaronder een grottenleeuw – een soort die ongeveer 12.000 jaar geleden uitstierf. Dat wijst erop dat het gebied in verschillende periodes een rijke en diverse fauna kende.
Waarom deze vondst zo belangrijk is
Deze ontdekking werpt nieuw licht op de aanwezigheid van grote wilde zoogdieren in Noord-Spanje tijdens de kopertijd. Bovendien versterkt de pijlpunt het beeld dat mensen in deze periode actief op groot wild jaagden. De combinatie van een bijna compleet skelet én een jachtwapen maakt dit een unieke archeologische vondst. Navarra staat weer op de kaart als regio vol verborgen geschiedenis. Verdere analyses moeten meer duidelijkheid geven over de exacte soort, de leefomgeving en de relatie tussen mens en dier in die tijd.
Er leven weer bizons in Spanje