Else Beekman
Galicië staat bekend als het meest groene en regenachtige deel van Spanje. Het landschap doet er aan Ierland denken. Of deed. Nu is het er zo droog dat inwoners en vakantiegangers in tientallen gemeenten zuiniger met water moeten omgaan. In delen van Pontevedra en A Coruña is de alarmfase voor waterschaarste afgekondigd. Dat betekent dat het vullen van zwembaden, sproeien van tuinen en schoonspuiten van straten er kan worden beperkt.
De problemen spelen rond de rivieren de Lérez in Pontevedra en de Anllóns in de provincie A Coruña. Ook langs het kustgebied ten westen van A Coruña is de situatie verslechterd. Baiona, vlakbij Vigo, neemt vergelijkbare maatregelen, al geldt daar formeel een iets andere status. In totaal bevinden 32 gemeenten zich volgens Cadena SER Galicia inmiddels in de alarmfase. Nog eens 59 Galicische gemeenten staan op voorwaarschuwing.
Ook populaire kustplaatsen getroffen
Onder de getroffen plaatsen zijn bekende zomerbestemmingen zoals Sanxenxo, Poio, Marín, Cangas, Moaña en Pontevedra zelf. Aan de kust van A Coruña gaat het onder meer om Carballo, Malpica de Bergantiños, Ponteceso en Arteixo. Het watergebruik stijgt hier juist in de zomer flink doordat er vele tweede woningen en hotels staan, die nu volop worden bezet. In Sanxenxo lag het waterverbruik eerder deze zomer zelfs 102 procent hoger dan in de eerste zes maanden van het jaar, meldde La Voz de Galicia.
Geen tuinen sproeien en zwembaden vullen
De alarmfase betekent dat gemeenten niet-essentieel watergebruik moeten terugdringen. Het gaat onder meer om het besproeien van parken en tuinen, het schoonspuiten van straten en het vullen van zwembaden met drinkwater. Gemeenten kunnen daarnaast stranddouches afsluiten en het waterverbruik dagelijks gaan controleren. Als de situatie verder verslechtert, sluit de Xunta plaatselijke of tijdelijke onderbrekingen van de watervoorziening niet uit. Daarvan is op dit moment echter geen sprake in alle getroffen gemeenten.
De precieze maatregelen kunnen per gemeente verschillen. Wie in een van de genoemde plaatsen woont of verblijft, kan daarom het beste de lokale berichtgeving volgen.
Rivieren voeren al maanden weinig water af
De eerste waarschuwing kwam begin juli. Toen stelde de regionale waterbeheerder Augas de Galicia vast dat de hoeveelheid water in de Lérez sterk was gedaald. Ook de Anllóns voerde sinds mei steeds minder water af. Dat kwam door een combinatie van weinig regen en hoge temperaturen. Door de warmte verdampt bovendien meer water. Daar komt de grotere vraag tijdens het vakantieseizoen nog bovenop.
Sindsdien is de toestand niet verbeterd. De betrokken watersystemen laten al meer dan twee maanden lage waarden zien en op korte termijn verwacht de regionale overheid geen duidelijke omslag.
Reservoirs zijn niet overal leeg
Op het eerste gezicht lijken de cijfers over de stuwmeren minder alarmerend. De reservoirs voor de drinkwatervoorziening in Galicia-Costa waren begin augustus voor ongeveer 72,7 procent gevuld. Dat is geen extreem laag percentage. Toch zegt dat gemiddelde niet alles. De hoeveelheid beschikbaar water verschilt sterk per stroomgebied en per lokaal watersysteem. Bovendien lag de totale voorraad volgens de regionale cijfers ruim veertien procentpunt lager dan rond dezelfde tijd vorig jaar.
Van uitzonderlijk nat naar opvallend droog
Opvallend genoeg begon 2026 juist met overvloedige regen. De winter was volgens MeteoGalicia de natste in Galicië van de afgelopen 25 jaar. In december, januari en februari viel gemiddeld 800 liter regen per vierkante meter. Dat is 81 procent meer dan normaal. Daarna verliep de rest van het voorjaar zeer droog. Langs delen van de kust was zelfs sprake van extreem droge omstandigheden. In juni hield het neerslagtekort aan. Die maand was op het Spaanse vasteland de op twee na droogste juni sinds de landelijke metingen in 1961 begonnen. Dat maakte de natte winter onvoldoende om problemen in augustus te voorkomen. Drinkwaterreservoirs kunnen nog redelijk gevuld zijn, terwijl rivieren steeds minder water aanvoeren en het verbruik in toeristische kustplaatsen juist sterk stijgt.
Waterschaarste hoort niet langer alleen bij Zuid-Spanje
Waterbeperkingen werden jarenlang vooral geassocieerd met Andalusië, Catalonië en de Spaanse oostkust. Dat nu ook het groene Galicië maatregelen moet nemen, laat zien hoe plaatselijk en grillig waterschaarste kan zijn. Het regionale bestuur vraagt inwoners en bezoekers korter te douchen, kranen niet onnodig te laten lopen en zuinige programma’s van wasmachines en vaatwassers te gebruiken. Dat zijn overigens tips die iedereen overal wel ter harte zou kunnen nemen. Een zwembad bijvullen of de tuin royaal sproeien kan in de getroffen gemeenten voorlopig een stuk minder vanzelfsprekend zijn.