Else Beekman
In zo’n vijftig Spaanse steden gaan vandaag mensen de straat op voor betaalbaar wonen. Dat het Spaanse parlement op vrijdag twee spoeddecreten wegstemde die huurders moesten beschermen, vormt de directe aanleiding van de protesten. Op veel plekken klinkt nu een roep om een algemene staking.
Om 12.00 uur vertrokken in Madrid vier stoeten tegelijk; van Atocha, Plaza de España, de Glorieta de Emilio Castelar en het Hospital de La Princesa. Eindpunt van alle manifestaties is Placa de Cibeles. Daar verzamelen de demonstranten, opgeroepen door de huurdersbonden en de vakbonden CCOO en UGT, voor het stadhuis.
Verschillende Spaanse media laten demonstraten aan het woord: Gonzalo (41) betaalt 1.800 euro huur voor een woning in de wijk Pacífico, waar hij met zijn vrouw en twee kinderen woont. “Van onze twee salarissen gaat één volledig naar de huisbaas”, vertelde hij aan El Mundo. Ana (29) komt uit Málaga en betaalt 1.400 euro voor een tweekamerappartement in Delicias. Sinds haar komst naar Madrid verhuisde ze bijna elk jaar wel een keer. Wortel schieten lukt zo niet, zegt ze.
Van Valencia tot León
Ook elders in het land is de opkomst groot. In Valencia loopt de stoet naar het Palau de les Arts, waar uitgerekend vandaag een congres over vastgoedinvesteringen plaatsvindt. Op Mallorca, in Palma, verzamelden demonstranten zich op de Plaza de España. In León trotseerden ruim 1.500 mensen de stromende regen. In Catalonië wordt vanmiddag in L’Hospitalet de Llobregat de grootste opkomst verwacht.
Waarom de decreten sneuvelden
De regering keurde de twee huurdecreten dinsdag in allerijl goed. Dat gebeurde na een week van protesten rond Maricarmen Abascal. De 87-jarige vrouw werd uit haar huurwoning in de Madrileense wijk Retiro gezet, waar ze ruim zeventig jaar woonde. Op de Puerta del Sol staat sindsdien een tentenkamp.
Het eerste decreet verlengde huurcontracten die dit jaar aflopen met twee jaar. Ook verbood het tot 2030 uitzettingen van kwetsbare huurders zonder alternatieve woonruimte, en beperkte het aankopen door investeringsfondsen. Het tweede decreet zorgde voor automatische verlenging van huurcontracten. PP, Vox, Junts en UPN stemden tegen beide. Bij het tweede decreet stemden ook PNV en Coalición Canaria tegen. Daarmee zijn alle maatregelen vervallen.
Verkiezingen of staking?
Premier Pedro Sánchez beslist dit weekend of hij vervroegde verkiezingen uitschrijft. Hij houdt de protesten van vandaag daarbij nauwlettend in de gaten. In Spaanse media valt 29 november als mogelijke datum.
Podemos-politica Irene Montero wil liever eerst een nieuw decreet dat de huren omlaag brengt, en steunt een algemene staking. Antonio Garamendi, voorzitter van werkgeversorganisatie CEOE, zegt de protesten te respecteren. Maar bij een staking die hij “illegaal” noemt, stapt hij naar de rechter. Officieel is er nog geen staking uitgeroepen. Valeria Racu van de Madrileense huurdersbond verwacht die wel binnenkort, en praat er al over met de grote vakbonden.