Else Beekman
De zwarte truffel blijkt een onverwacht redmiddel tegen de leegloop van het Spaanse platteland. In de provincie Teruel houden 160 gemeenten zich bezig met de teelt van dit ‘zwarte goud’. Dankzij de truffel bloeien dorpen op die eerder met uitsterven bedreigd leken.
Met meer dan 1.200 inwoners is Sarrión een opvallende uitzondering in een regio die al decennia kampt met bevolkingskrimp. Hier groeit de bevolking juist, grotendeels dankzij de zwarte truffel. Volgens truffelteler Daniel Bertolín is de regio uniek: “Onze provincie is 100% bevoorrecht. Hier produceren we veel en vooral hele goede truffels.” Sarrión wordt dan ook niet voor niets gezien als de ‘wereldhoofdstad van de truffel’. Eén op de vier truffels wereldwijd komt uit dit dorp.
Van graan naar goud
Waar vroeger graan en amandelen groeiden, liggen nu truffelplantages. De provincie Teruel telt inmiddels 11.000 hectare aan truffelgrond. Daarmee is het ’s werelds grootste producent van de zwarte truffel.
De economische impact is enorm. In veel dorpen zijn nieuwe banen ontstaan, jonge gezinnen blijven er wonen en de leegloop is gestopt of zelfs omgekeerd. De truffel geeft hoop én werkgelegenheid.
Een kostbaar product met risico’s
De prijs van de zwarte truffel kan oplopen tot wel 1.000 euro per kilo, wat het tot een van de meest winstgevende landbouwproducten maakt. Bedrijven zoals Trufas Bertolín verzenden wekelijks zo’n 100 kilo truffels naar landen als Frankrijk, Duitsland en Italië.
Toch kent het succes ook zorgen. Door aanhoudende droogte in de afgelopen jaren leden producenten een oogstverlies van maar liefst 60%.
De truffel als culinaire trekpleister
Een positieve bijkomstigheid van de aanwezigheid van de zwarte truffel in de regio wordt gevormd door de toeristische activiteiten gericht op deze ondergrondse vrucht. Beurzen en culinaire evenementen, educatieve tours en proeverijen trekken jaarlijks veel toeristen aan. Zo organiseert Sarrión elke begin december de internationale truffelbeurs Fitruf. Hier komen duizenden bezoekers op af. Dat zijn niet alleen truffelliefhebbers, maar ook chefs en handelaren. Zij nemen deel aan proeverijen, kookdemonstraties, lezingen, en zien hoe truffelhonden werken. Het is een belangrijke toeristische en culinaire trekpleister.
Tijdens tours door truffelplantages leren bezoekers meer over de teelt en oogst van zwarte truffels in deze unieke regio. Lokale bedrijven promoten verder ook andere truffelervaringe, zoals proeverijen en verkopen verse truffels in het seizoen.
Trots op de truffel
Chef-kok Raúl Rodríguez van Hotel La Trufa Negra in Mora de Rubielos prijst het product: “Het is een van de topingrediënten. Zeer waardevol en met een uniek aroma van aarde.” Niet alleen op de menukaart, maar ook in de identiteit van hotels, dorpen en inwoners speelt de zwarte truffel een hoofdrol. Dat maakt de truffel ook tot een cultureel succes. Het zwarte goud wortelt zich zo niet alleen diep in de bodem, maar ook in de toekomst van Teruel.