Else Beekman
Vrijwel geen plaats langs de Spaanse kust ontkomt er nog aan: oprukkend toerisme, stijgende prijzen en een wooncrisis. Zaterdagochtend liepen ongeveer driehonderd mensen over de boulevard van El Palo, de visserswijk in het oosten van Málaga uit protest tegen het toerisme dat hun wijk steeds verder overneemt. Hun boodschap: een buurt is om in te wonen, niet om aan te verdienen.
De ‘marcha litoral’ (kustmars) was georganiseerd door het buurtplatform Málaga para vivir El Palo-Pedregalejo (Málaga om te wonen El Palo-Pedregalejo). De stoet vertrok om twaalf uur en ging via een deel van de boulevard richting het restaurant El Tintero, helemaal in het oosten van de stad. Daar las een lid van het platform een manifest voor envolgde een gezamenlijke lunch. Op het laatste stuk blokkeerden de demonstranten één rijstrook van de avenida Salvador Allende, meldt Diario Sur.
Leuzen langs het strand
Het hoofdmotto was duidelijk: de wijken zijn om te wonen, niet om te speculeren. Onderweg klonken ook leuzen als “dit is geen toerisme, dit is kolonialisme” en “de investeerders zijn de indringers”. Een ander spandoek pleitte ervoor dat het strand voor het voormalige badhuis Balneario Baños del Carmen natuurlijk blijft en ook voor iedereen toegankelijk.
In de stoet liepen ook mensen mee die al de hele week – in navolging van de acties op Puerta del Sol in Madrid – op de plaza de la Constitución kamperen. Hun actie is gericht op betaalbare huisvesting. De mars in El Palo vormde bovendien een opmaat naar de grote woonmars die dezelfde middag door het centrum van Málaga trok.
“Dit wordt één grote eetzaal voor toeristen”
Volgens het platform zijn de gevolgen van het beleid nu al voelbaar, zo stelt men in het manifest. Malagueños zien met lede ogen aan hoe de gemeente steeds meer openbare ruimte uit handen geeft aan commerciële partijen. Dat zien ze ook terug in de nieuwe boulevard van Pedregalejo, waarvan de nieuwe inrichting en de opzet door veel bewoners wordt verarschuwd. Ook de toeristische promotie van de oostkust van de stad en het groeiende aantal vakantieappartementen in beide wijken El Palo en Pedregalejois hen een doorn in het oog. van
Het resultaat, niet verrassend, zo schrijven ze, is dat de wijk in waarde stijgt. Veel oorspronkelijke buurtbewoners kunnen er daarom niet meer wonen en zien zich genoodzaakt uit te wijken naar plekken waar woonruimte nog goedkoper is. Verder zou de openbare ruimte als ontmoetingsplaats steeds meer worden opgeofferd aan toeristen die geld komen uitgeven.
Woordvoerder Antonio Medina richt zijn pijlen vooral op de plannen voor de boulevard. Volgens hem probeert de gemeente de Muelle Uno, het winkel- en horecagebied aan de haven, door te trekken naar het oosten. “Dit wordt één grote eetzaal voor toeristen”, zei hij. Het platform wil een boulevard die past bij de identiteit van de buurt, waarbij alle bestaande bomen en gemeenschappelijke plekken behouden blijven.
De plannen van de gemeente
De voornaamste zorgen van de demonstrerende buurtbewoners draaien om het grote herinrichtingsproject van de boulevard van El Palo. De gemeente heeft daarvoor 14 miljoen euro vrijgemaakt met een geplande bouwtijd van 23 maanden. Het stuk boulevard dat wordt aangepakt beslaat zo’n 1.750 meter. Het wordt autoluw, er komt een fietspad en meer groen en de traditionele bebouwing krijgt meer aandacht.
Het project valt onder een toeristisch plan voor grote steden dat gezamenlijk door de gemeente en de Junta de Andalucía wordt gefinancierd. De gemeente benadrukt dat de nieuwe boulevard meer openbare ruimte oplevert, betere toegang tot het strand en vernieuwde voorzieningen.
Wanneer de werkzaamheden in El Palo beginnen, is nog niet duidelijk. Volgens het platform is dat in november. Waarop zo’n verbouwing kan uitdraaien, zien de bewoners een paar honderd meter verderop. In Pedregalejo begon de herinrichting van de boulevard in oktober 2025, voor tien maanden. Een jaar later is het werk nog altijd niet klaar. De gemeente verwacht nu dat het in november af is en wijt de vertraging aan onder meer regen en extra aanpassingen aan het ontwerp. Al die tijd, ook de drukke zomermaanden, hadden ondernemers flink te lijden onder een verloren seizoen. Sommige tegenstanders van de plannen vrezen dat dit juist de bedoeling is. Om er later puur op toerisme gerichte horeca te vestigen, zo klinkt het.
De eisen van de bewoners
Het platform wil dat El Palo en Pedregalejo officieel worden aangewezen als ‘zona tensionada’. Daarmee zouden onder de Spaanse woonwet huurprijzen kunnen worden begrensd. Daarnaast eisen de bewoners om een overleg tussen de drie overheden, de landelijke regering, de Junta de Andalucía en de gemeente Málaga, over de woonsituatie in Málaga-Oost.