Else Beekman
Ze zijn er weer: de bijtende visjes van Mallorca. Afgelopen weekend meldden meerdere zwemmers bij de stranden Illetes en Cala Comtessa, in de gemeente Calvià, dat ze gebeten werden in hun benen. Sommigen bloedden er zelfs van.
In het kort
- Bij de stranden Illetes en Cala Comtessa (Calvià) werden afgelopen weekend meerdere zwemmers gebeten door kleine visjes, sommigen bloedend.
- Het fenomeen is niet nieuw: sinds 2023 duiken er met regelmaat vergelijkbare meldingen op langs de Mallorcaanse kust.
- Vorige zomer liep een vrouw bij Playa de Palma een ernstige beet op, het heftigste geval tot nu toe.
- Wetenschappers wijzen naar jonge zeebrasems die door warmer zeewater hongeriger worden en hun angst voor mensen verliezen.
Ultima Hora schrijft dat een van de betrokkenen dacht eerst dat de vissen gewoon dode huid weghaalden. Al snel bleek dat onschuldig te klinken beeld niet helemaal te kloppen. De kleine vissen, met naar verluidt “twee tandjes”, trokken bij meerdere zwemmers bloed uit hun kuiten en enkels.
Ook de Engelstalige Majorca Daily Bulletin was er zaterdag zelf bij. Journalist Humphrey Carter zag groepen mensen letterlijk opspringen in het water terwijl ze geknabbeld en gebeten werden. Vorig jaar werd hij zelf nog drie keer gebeten. Een badgast maakte er zelfs een grapje over: misschien horen de visjes ook bij de anti-toerismebeweging.
Bij Mallorca gaat het meestal om jonge sargo’s (Diplodus vulgaris en Diplodus annularis) en de mabre, allebei uit de familie van de zeebrasems (Sparidae)
Niet de eerste keer
Het fenomeen is niet nieuw. Al sinds de zomer van 2023 duiken er met enige regelmaat verhalen op van zwemmers die gebeten worden langs de kust van Mallorca. Vorige zomer ging het serieus mis: een vrouw liep bij Playa de Palma een flinke beet op, met blijvende gevolgen. Dat incident zorgde destijds voor veel ophef, en geldt nog altijd als het heftigste geval tot nu toe.
Ook in 2023 kwamen bij de redactie van Ultima Hora al tientallen meldingen binnen, vooral vanaf de Migjorn-kust. Zwemster Montse Terradas vertelde toen dat ze eerst voelde hoe een vis langs haar been streek, waarna ze werd gebeten. Ook haar zus kreeg te maken met bloedende wonden en beiden werden door de strandwacht behandeld. Een andere moeder vertelde dat zij en haar zoon vier jaar geleden op het kleine strand van Illetes gebeten werden, waarbij een korstje van een oud wondje werd losgetrokken.
Waarom bijten deze visjes
Wetenschappers hebben inmiddels wel een verklaring. Het gaat om jonge visjes uit de familie van de zeebrasems (Sparidae), zoals de sargo. Marien bioloog Joan Moranta van het Balearische Oceanografisch Centrum (IEO-COB) legt uit dat het gaat om een vissoort die van nature al langs de kust van Mallorca, Menorca en Ibiza leeft, aldus OKDiario.
Deze visjes fungeren normaal als een soort schoonmakers van de zee. Ze richten zich van nature op dode huidcellen en korstjes van wondjes bij andere zeedieren, en blijkbaar ook bij mensen. Bij warmer zeewater krijgen de jonge exemplaren meer honger en verliezen ze hun angst voor mensen. Daardoor komen ze dichter bij de kust en de zwemmers, wat de kans op een hap vergroot.
Curator Ron Farage van Palma Aquarium benadrukt dat er geen reden is om bang te zijn. De visjes zijn niet giftig en vormen geen echt gevaar. Ze zijn simpelweg opportunistisch en hebben honger, vooral in de maanden juni, juli en augustus, wanneer ze nog maar een paar centimeter groot zijn.
Ook elders in Spanje
Mallorca is niet de enige plek waar zwemmers dit probleem kennen. Op Menorca en Ibiza duiken al sinds 2023 vergelijkbare meldingen op. Het gaat daar om dezelfde familie zeebrasems, en zwemmers omschrijven de beet vaak als een felle, plotselinge prik in kuit of enkel.
Op het Spaanse vasteland speelt iets anders. Daar wordt de meeste overlast veroorzaakt door een heel andere vis: de pez ballesta, of trekkervis. Die heeft een veel steviger gebit, gemaakt om schelpen en zee-egels mee te kraken, en bijt vooral als hij zijn territorium of nest verdedigt. Zijn broedtijd loopt van mei tot augustus, precies het drukke badseizoen, wat de kans op een ontmoeting tussen mens en vis flink vergroot. Ook deze beten kunnen er indrukwekkend uitzien, met wat bloed, maar zijn zelden gevaarlijk. Het echte risico zit vooral in een eventuele infectie van het wondje.
Wat zwemmers kunnen doen
Een beet is vervelend, maar zelden ernstig. Heb je een wondje of een korstje op je huid, dan loop je iets meer risico om als hapklare snack gezien te worden. Voel je een prikkende of knagende sensatie in het water bij Illetes, Cala Comtessa of andere stranden op Mallorca, dan is het geen slecht idee om even naar de kant te zwemmen en de wond schoon te spoelen.