Else BeekmanOndanks dat het de laatste dagen koud aanvoelt, heersen er relatief warme temperaturen in het land. Het is eerder zo dat de huidige temperaturen contrasteren met een extreem warm najaar dan dat het koud is voor de tijd van het jaar.
Lees ook: Kouder weer en regen of sneeuw in een groot deel van Spanje
Volgens AEMET, het Spaanse weeragentschap, zal de komende week bijzonder koud en droog zijn in het noorden en oosten van Europa. De oorzaak is een enorme massa van koude lucht die zich vormt boven Rusland, niet te verwarren met een afdaling van Arctische lucht. Dit fenomeen kan mogelijk het gevolg zijn van een “massaal warmteverlies door het ‘albedo-effect’ van de volledig besneeuwde regio.”
Wat is albedo-effect?
In de zomer wordt vaak gesproken over het “Iberisch oven”-effect. Dat wordt veroorzaakt door anticyclonen: geen wind om de lucht te verplaatsen en geen wolken om ons te beschermen tegen de zonnestralen. Dit resulteert in stijgende temperaturen. Het albedo-effect, oftewel de reflectie van straling door de sneeuw, heeft het tegenovergestelde effect en leidt tot een daling van de temperatuur.
Zal Spanje getroffen worden?
Hoewel in het verleden soortgelijke koude luchtmassa’s over West-Europa vielen en alles bevroren, lijkt Spanje vooralsnog relatief veilig te zijn voor de ‘beest uit het oosten’. AEMET voorspelt zelfs dat de komende dagen “warmer en regenachtiger dan normaal voor de tijd van het jaar” zullen zijn.
Stijgende temperaturen in Spanje
Volgens meteoroloog Duncan Wingen zal de anticycloon boven de Azoren zich aan het einde van de week herstellen. Dat zorgt voor stabiel weer in het zuiden van Spanje. Echter, de noordelijke helft van het schiereiland zal beïnvloed worden door een lange ‘atmosferische rivier’ (zie afbeelding op deze pagina) van vocht die “ons verbindt met het Caribisch gebied”. Dit betekent dat, afgezien van het Middellandse Zeegebied en de eilanden, er “in een groot deel van het land” regen zal vallen.
Wat is een atmosferische rivier?
Een atmosferische rivier is een lange, smalle en tijdelijke strook in de troposfeer waar horizontaal transport van waterdamp plaatsvindt, aangevoerd door tropische en/of extratropische vochtbronnen. Atmosferische rivieren kunnen intense en wijdverspreide neerslag veroorzaken wanneer ze gedwongen worden te stijgen, bijvoorbeeld in bergketens die goed blootgesteld zijn aan deze vochtstromen.
Grote temperatuurverschillen
In Spanje zullen er temperatuurverschillen tot 30 graden zijn tussen verschillende regio’s. Terwijl de anticycloon boven de Azoren de temperaturen op de Canarische Eilanden rond de 20 graden houdt, naderen de temperaturen in de Pyreneeën winterse waarden van ongeveer 10 graden onder nul.
Op het schiereiland zullen de temperaturen vanaf woensdag verzachten met waarden van 20ºC of meer aan de Middellandse Zeekust, de Balearen en de Guadalquivir-vallei. In het binnenland en noorden zal de sfeer onplezieriger zijn met maximumtemperaturen van 8 tot 17 ºC.