Else Beekman
Sóller stond dit weekend even helemaal stil. Niet voor toeristen, maar voor honderden bewoners die de straat op gingen tegen wat zij de “toeristificatie” van hun dorp noemen. Het is de tweede grote protestmars tegen massatoerisme op Mallorca in twee weken tijd.
De organisatoren, het platform Menys Turisme, Més Vida en de Moviment Jove de Sóller, spreken van 2.500 deelnemers. De Guardia Civil houdt het op ongeveer 1.000. Wat de exacte cijfers ook zijn, de plaza de la Constitució liep vol. De demonstratie verliep vreedzaam en zonder incidenten. De politie was nauwelijks zichtbaar en uiteindelijk ook niet nodig.
De tocht begon rond half elf ’s ochtends bij de plaça dels Estiradors en eindigde bij het gemeentehuis. Ruim tachtig maatschappelijke, culturele, ecologische, vakbonds- en buurtorganisaties van Mallorca steunden de mars. Daar werd een manifest voorgelezen waarin de deelnemers stellen dat zowel Sóller als heel Mallorca “het niet meer aankan”.
“Het territorium is geen koopwaar”
De kern van de kritiek is dat het huidige model het eiland als handelswaar behandelt in plaats van als leefomgeving. Het manifest noemt het huidige toerismebeleid een “monocultuur” die “het territorium alleen ziet als koopwaar”. De organisatoren eisen van de overheid “hun grondwettelijke verplichtingen na te komen” en een vermindering van het aantal bezoekers.
Concreet gaat het om de dagelijkse verkeersinfarcten bij de tunnel naar Sóller, overvolle bussen en torenhoge huurprijzen die het voor jonge inwoners onmogelijk maken om op zichzelf te gaan wonen. Het manifest gaf die problemen een gezicht. De student die te laat komt omdat tunnel en openbaar vervoer dagelijks vastlopen, de werknemer die met een normaal salaris niet het huis uit kan en gezinnen die “met angst” de verlenging van hun huurcontract afwachten.
Bijna veertien toeristen per inwoner
Wie de cijfers goed bekijkt, snapt waarom Sóller de straat op ging. Mallorca telde op 1 januari 2026 bijna 980.000 geregistreerde inwoners, terwijl het eiland vorig jaar 13,56 miljoen toeristen ontving, 1,35 procent meer dan het jaar ervoor. Dat is bijna veertien bezoekers voor iedere vaste bewoner. Reken je de overnachtingen mee, dan wordt het beeld nog schever: in 2024 stonden er 196,9 miljoen overnachtingen tegenover minder dan een miljoen vaste inwoners, ruim tweehonderd per vaste inwoner per jaar.
Precies die verhouding vormt de kern van het verwijt dat op de spandoeken in Sóller stond: een eiland dat inmiddels voor de bezoeker is ingericht, niet voor wie er het hele jaar woont.
Straatbeeld symbolisch voor veranderingen
Opvallend was ook het straatbeeld zelf. Langs de route, met name in winkelstraat Sa Lluna, hingen etalages vol Engelstalige teksten gericht op de buitenlandse bezoeker: “Best specialty coffee”, “Local artisan cakes”, “Fine Majorcan wines” en advertenties voor proeverijen van Iberische ham, kaas en wijn in meerdere talen. Voor de organisatoren het bewijs van hoe ver de verandering van het dorp al is doorgevoerd.
De actievoerders benadrukken ook hier dat het protest niet tegen individuele toeristen is gericht. Een van de opvallendste spandoeken somde beroepen op zoals kelners, koks, taxichauffeurs, receptionisten, artsen, leraren, advocaten, boeren, vissers en journalisten. Daarbij stond de leus “También som” (Wij zijn het ook). Zo willen ze benadrukken dat ook wie afhankelijk is van het toerisme, de gevolgen van het huidige model voelt.
Ook de natuur trekt aan de bel
Naast de huisvestingscrisis wezen de betogers op de druk op de natuur. Zij waarschuwen dat de haven van Sóller ieder seizoen een enorme toestroom van boten te verwerken krijgt. Die tast mariene ecosystemenn aan. Verder bekritiseren ze dat het dorp, gelegen in het hart van de Serra de Tramuntana, gepromoot blijft worden zonder voldoende rekening te houden met de kwetsbaarheid van het gebied.
Er klonk ook steun voor twee activisten die eerder door de Guardia Civil waren opgepakt in Santa Maria del Camí. Zij worden ervan verdacht vijf makelaarskantoren te hebben beklad. Daarnaast uitten de demonstranten kritiek op het politieoptreden bij de protestmars in Palma van eind juli. Volgens de Ultima Hora ging aan de mars bovendien vandalisme in Sóller en Deià vooraf, in de vorm van graffiti die de regering van Mallorca had veroordeeld.
Balearische regering: “We nemen al maatregelen”
De protestmars kreeg op maandag een reactie van de Balearische regering. Vicepresident en minister van Presidentie Antònia Estarellas zei “maximaal respect” te hebben voor het protest en de eisen ervan te delen. “Deze regering is vanaf het eerste moment zich er terdege van bewust geweest dat de eilanden niet kunnen blijven groeien. Er moet een grens zijn”, aldus Estarellas. Ze verwees onder meer naar de aanpak van illegale toeristenverhuur als voorbeeld van genomen maatregelen.
Twee weken eerder nog, bij een eerdere aankondiging van de protestmars, richtten de organisatoren zich al direct tot regeringsleider Marga Prohens. Ze stelden dat als ze na drie grote demonstraties opnieuw de straat op moeten, dit “ondanks haar beleid en niet dankzij” is. Daarom eisten ze “duidelijke grenzen die de behoeften van de burgers vooropstellen”. Ook de promotie van de zonsverduistering van 12 augustus als toeristische trekpleister kreeg toen felle kritiek. Die wordt volgens de actievoerders gebruikt om nóg meer bezoekers te trekken en de prijzen verder op te drijven.
Tweede grote mars in twee weken
De protestmars in Sóller volgde nog geen twee weken op de veel grotere demonstratie in Palma op 26 juli, waar volgens de organisatoren meer dan zeventigduizend mensen aan meededen en die eindigde met charges van de politie.