Judith Goeree
Spanje draait per 1 juni de tijdelijke btw-verlaging op energie terug. Elektriciteit en gas worden daardoor duurder, maar benzine blijft voorlopig goedkoper.
In het kort
- Vanaf 1 juni gaat het btw-tarief op elektriciteit en gas terug naar 21 procent.
- De bijzondere elektriciteitsbelasting stijgt mee: van 0,5 naar 5 procent.
- Benzine en diesel behouden hun kortingen voorlopig, omdat de brandstofprijzen te hard stegen.
- De inflatie kan deze zomer oplopen tot 4 procent als alle maatregelen worden teruggedraaid.
- Regering, vakbonden en werkgevers overleggen over mogelijke verlenging van het crisisschild na 30 juni.
Hogere btw op energie
De noodmaatregelen die de Spaanse regering in maart invoerde als reactie op de Iraanse oorlog, worden nu deels teruggedraaid. Vanaf 1 juni gaat het btw-tarief op elektriciteit en gas terug naar het normale tarief van 21 procent. De afgelopen anderhalve maand gold een verlaagd tarief van 10 procent.
Ook de bijzondere belasting op elektriciteit stijgt weer: van een tijdelijk tarief van 0,5 procent naar het gebruikelijke 5 procent. Samen zorgen beide verhogingen voor een merkbare stijging op de energienota.
Brandstof blijft goedkoper
Niet alle prijzen gaan omhoog. De kortingen op benzine en diesel worden voorlopig gehandhaafd, omdat de brandstofprijzen in april met meer dan 50 procent stegen, ruim boven de drempel van 15 procent die de regering had vastgesteld als ondergrens voor beëindiging van deze maatregel. Benzine steeg met 51,7 procent, diesel met 28,2 procent.
Ook andere maatregelen blijven tot 30 juni van kracht, waaronder de opschorting van de belasting op elektrische energie, extra kortingen op het gesubsidieerde elektriciteitstarief voor huishoudens met een laag inkomen, en steun voor boeren en transporteurs.
Inflatie kan oplopen tot 4 procent
Economisch onderzoeksinstituut Funcas waarschuwt dat de inflatie deze zomer kan oplopen tot 4 procent als alle maatregelen worden teruggedraaid. In mei stond de inflatie op 3,2 procent.
Meerdere instituten hebben hun voorspellingen voor 2026 inmiddels bijgesteld: Funcas verwacht gemiddeld 3,4 procent, de nationale Kamer van Koophandel (Cámara de Comercio de España) en werkgeversorganisatie CEOE beiden 3 procent, allemaal een half procentpunt hoger dan eerder voorzien.
Funcas wijst ook op een vertraagd effect bij voedingsmiddelen: de stijgende kunstmestprijzen als gevolg van het conflict in het Midden-Oosten zullen pas over zo’n zes maanden bij consumenten aankomen. Onbewerkte levensmiddelen kunnen daardoor in de herfst met 7 procent duurder worden.
Wat merkt u op uw rekening?
Hoeveel de verhoging precies kost, hangt af van verbruik en contracttype. Wie weinig stroom gebruikt, merkt er relatief weinig van. Maar wie deze zomer de airconditioning aanzet, het zwembad filtert, thuis werkt of een elektrische boiler heeft, betaalt merkbaar meer. Gasgebruikers die warm water of de keuken op gas hebben, krijgen eveneens een hogere rekening.
De timing is ongunstig. Spanje beleefde eind mei al zomerse temperaturen, en voor ouderen, jonge kinderen en mensen met een gezondheidsaandoening is koeling geen overbodige luxe. Juist voor hen valt de hogere belasting hard.
Vergelijk bij uw volgende rekening niet alleen het eindbedrag, maar kijk ook naar het verbruik in kilowattuur en de opgegeven belastingregels. Een rekening die zowel mei als juni omvat, toont mogelijk beide tarieven naast elkaar.
Verlenging crisismaatregelen mogelijk na 30 juni
De crisismaatregelen hoeven niet per se op 30 juni te eindigen. De Spaanse regering, vakbonden en werkgevers kwamen maandag bijeen op het ministerie van Economie om te bespreken of de steunmaatregelen worden verlengd of aangepast. Er is nog niets besloten, maar de intentie is een vergelijkbaar model als nu: tijdelijke maatregelen die per kwartaal worden herzien, afhankelijk van hoe de inflatie en het conflict in het Midden-Oosten zich ontwikkelen.
Vicepremier en minister van Economie Carlos Cuerpo stelde dat de maatregelen tot nu toe een groot deel van de energieschok hebben opgevangen. Zonder het noodpakket zou de brandstofprijsinflatie in april zijn opgelopen tot bijna 29 procent. De steun drukte dat cijfer met meer dan 16 procentpunten.
Vakbonden willen verhoging minimumloon
Werkgeversorganisaties pleiten voor behoud van de maatregelen, maar waarschuwen dat afbouw geleidelijk moet gebeuren om een abrupt prijseffect te vermijden. Vakbonden CCOO en UGT eisen naast verlenging ook een herziening van het minimumloon, de inflatie van 3,2 procent heeft de loonsverhoging van 3,1 procent aan het begin van dit jaar al ingehaald, en maatregelen tegen de stijgende huurprijzen. De regering geeft zichzelf nog enkele weken om de situatie te monitoren voordat ze knopen doorhakt.