Spaanse energiereus Iberdrola zet vol in op datacenter-race

Iberdrola wil de datacenter-race niet verliezen en zet er nu vol op in. De Spaanse energiereus richt de laatste weken meerdere nieuwe vennootschappen op om zich een positie te veroveren in de snelgroeiende datacentermarkt. Inzet: goede toegang tot het elektriciteitsnet, precies het onderdeel dat in Spanje op dit moment op instorten staat.

Volgens ABC werkt Iberdrola onder leiding van bestuursvoorzitter Ignacio Sánchez Galán aan een portefeuille van projecten verspreid over heel Spanje, in verschillende stadia van ontwikkeling. Sommige daarvan hebben al een aanvraag lopen voor toegang tot en aansluiting op het stroomnet. Het doel is duidelijk: meedraaien in dezelfde klasse als Amerikaanse techreuzen zoals Microsoft en Amazon, die de afgelopen jaren stevig voet aan wal hebben gezet in Spanje.

Twee nieuwe namen: Segovia en Cádiz

Iberdrola bouwt zijn datacentertak al langer uit via dochterbedrijf CPD4Green. Dit bedrijf is gericht op duurzame infrastructuur die volledig op groene stroom draait. Nu zijn daar twee nieuwe vennootschappen bijgekomen: CPD4Green Segovia en CPD4Green Cádiz. Beide zetten in op het centraal verwerken en beheren van datadiensten en it-infrastructuur.

Dat betekent niet automatisch dat er in die twee provincies ook echt datacenters komen. Branchekenners leggen aan ABC uit dat dit soort oprichtingen vaker voorkomt in regio’s met potentieel goede toegang tot hernieuwbare energie. Iberdrola hoeft ook niet zelf de ontwikkelaar te zijn. In deze sector werken meerdere partijen vaak samen binnen één en dezelfde infrastructuur.

Met de nieuwe regelgeving die het kabinet voorbereidt, wordt groene stroom straks sowieso onmisbaar voor wie een datacenter wil laten draaien. Daarbij maakt het dan niet uit of dat nu voor een eigen project is of om energie te verkopen aan andere centra in de omgeving. De nieuwe vennootschappen zijn daarmee vooral een bevestiging dat Iberdrola stevig inzet op deze markt.

Van Baskenland tot een investering van 2 miljard euro

Dit is niet Iberdrola’s eerste stap in datacenters. Het bedrijf is aandeelhouder van ADI Data Center Euskadi. Dat moet de digitale transformatie in Baskenland aanjagen. De eerste vestiging staat op Baskisch Technologiepark, met een capaciteit van 2 MW.

Veel groter is de joint venture die Iberdrola vorig jaar sloot met het Ierse Echelon Data Centres, eigendom van Starwood Capital Group. Samen bouwen en beheren ze grootschalige datacenters in Spanje, met een investering van meer dan 2 miljard euro. Het is de grootste alliantie van dit type in Europa tussen een energiebedrijf en een datacenterontwikkelaar. Iberdrola bezit 20 procent van de joint venture en zorgt vooral voor grond met goede netaansluiting. Echelon neemt met 80 procent de bouw, het ontwerp en de dagelijkse gang van zaken voor zijn rekening. Het eerste project, Madrid Sur, moet voor 2030 operationeel zijn en levert naar verwachting zo’n 1.500 banen op.

Ook elders in Spanje beweegt de sector. Energiebedrijf Ignis en vastgoedreus Acciona sloten deze zomer een alliantie voor een datacenter in de provincie Segovia, met een zonnepark ernaast. Acciona nam de helft van het projectvehikel Ignis Data Epta over, Ignis houdt de andere helft.

Argwaan in Madrid

Al deze bewegingen van Iberdrola leggen nog niet vast wat de uiteindelijke bestemming van de nieuwe vennootschappen wordt. Wel is duidelijk dat het draait om toegang tot het stroomnet met een datacenter dat daar later gebruik van gaat maken op het oog. En dat wekt argwaan bij de Spaanse regering.

Bronnen bij het ministerie voor Ecologische Transitie laten aan ABC weten dat een deel van de datacentermarkt speculatief van aard is. Sommige aanvragen voor netcapaciteit lijken vooral bedoeld om een positie in te nemen, niet om daadwerkelijk te bouwen. Het ministerie plaatst zowel energiebedrijven als vastgoedpartijen in dat verdachte hoekje.

Het kabinet wil de stortvloed aan aanvragen intomen. Die overtreft ruimschoots de reële, te verwachten behoefte van de sector. Recent onderzoek van eldiario.es bevestigt de omvang van dat gat: netbeheerders hebben de afgelopen jaren ruim 12 gigawatt aan toegangscapaciteit toegekend aan datacenters, terwijl Spanje’s eigen AI-strategie voor 2030 uitgaat van een reële vraag van slechts 3,5 tot 4 gigawatt.

Nieuwe regels, boze sector

Om die kloof te dichten, bereidt de regering een nieuw koninklijk besluit voor dat momenteel in openbare raadpleging is. Datacenters groter dan 1 MW moeten straks aantonen dat minstens 80 procent van hun stroomverbruik elk uur van de dag uit hernieuwbare bronnen komt. Ze moeten ook voldoen aan de strengste Europese normen voor energie- en waterefficiëntie. Wie zich niet aan de regels houdt, riskeert oplopende netwerktarieven en uiteindelijk het verlies van zijn toegangsrechten.

Sectorkoepel Aelec, die de belangen van energiebedrijven als Iberdrola, Endesa en EDP behartigt, noemt het volgens eleconomista.es op zich positief dat er duidelijke spelregels komen. Wel waarschuwt de koepel dat de nieuwe eisen investeringen niet onnodig mogen belemmeren. Ook pleit men voor meer overleg met de sector bij het opstellen van de regels.

Dat de spanning rond netcapaciteit ook Iberdrola zelf raakt, bleek eerder dit jaar al. Toezichthouder CNMC wees een claim van dochterbedrijf CPD4Green voor extra capaciteit bij een datacenterproject in het Navarrese Peralta af. Volgens de CNMC had Red Eléctrica de regels juist toegepast door de gevraagde 132 MW te beperken tot 35,5 MW. Het laat zien hoe fel de strijd om netcapaciteit inmiddels wordt gevoerd, ook tussen grote spelers onderling.

Zo blijkt dat het stroomnet het nieuwe knelpunt is in de Spaanse datacenter-race, en wie daar als eerste bij is, staat voorin de rij.