Sánchez wil steun voor klimaatpact dat veel verder gaat dan bosbranden

Terwijl de bosbranden deze zomer al meer dan 170.000 hectare natuur in Spanje hebben verwoest, probeert de Spaanse regering steun te verzamelen voor een breed klimaatpact. Via een campagne vraagt zij ruim 1.300 organisaties zich formeel aan te sluiten bij het zogeheten Pacto País (Pact voor het Land). Premier Pedro Sánchez noemt het “het meest noodzakelijke akkoord voor het land”.

Het plan is overigens niet nieuw. Sánchez presenteerde de eerste versie al tijdens de grote bosbranden van de zomer van 2025. Daarna volgde een consultatieronde met overheden, wetenschappers, maatschappelijke organisaties en andere betrokkenen. Volgens de regering heeft dat geleid tot een pakket van ongeveer tachtig maatregelen, waarvan de belangrijkste zijn samengebracht in het huidige document.

 Wat staat er in het klimaatpact van Sánchez?

Het pact is vastgelegd in een document van 37 pagina’s, verdeeld over vijftien beleidsterreinen. In het akkoord staan onder andere voorstellen over:

• Een nieuw noodhulpagentschap. Er komt een nationaal Agentschap voor Civiele Bescherming en Noodsituaties, met een eigen korps van technisch specialisten die zich toeleggen op rampenbestrijding.
• Er moet een landelijk netwerk komen van openbare ruimtes die bescherming bieden tijdens extreme hitte of andere klimaatrisico’s.
• Nieuwe financiering. De regering wil aparte overheidsfondsen opzetten voor klimaatmaatregelen, gekoppeld aan plannen voor “groene” werkgelegenheid.
• Aanpassing van het belastingstelsel. Fiscale regels moeten structureel worden afgestemd op klimaatdoelen, al werkt het document nog niet uit hoe.
• Parlementair toezicht. Een speciale commissie in het parlement moet controleren of de afspraken uit het pact worden nagekomen.
• Aanpak van desinformatie over klimaat. Met voorlichtingscampagnes, ondersteuning voor wetenschappers en factcheckmechanismen wil de regering onjuiste of misleidende informatie over klimaatverandering tegengaan. Ook milieujournalisten krijgen extra scholing en snellere toegang tot officiële data.

Daarnaast bevat het plan hoofdstukken over bosbeheer, waterbeheer, volkshuisvesting, zorg, onderwijs, biodiversiteit en industriebeleid — allemaal onder de noemer van klimaataanpassing. Daarmee presenteert de regering het pact niet alleen als een plan tegen bosbranden, maar als een langetermijnstrategie om Spanje aan te passen aan de gevolgen van klimaatverandering.

Waarom is er kritiek op het Spaans klimaatpact?

Het document bevat tientallen voorstellen, maar veel daarvan zijn nog niet uitgewerkt. In veel gevallen ontbreekt een tijdpad, een begroting of een wetsvoorstel. Critici stellen daarom dat het pact vooral een strategische visie is en nog geen uitvoerbaar beleidsprogramma.

Ook de reikwijdte van het plan roept vragen op. Vrijwel elk beleidsterrein, van overheidsopdrachten tot gendergelijkheid, wordt in het document gekoppeld aan de klimaatcrisis, wat volgens critici het plan meer laat lijken op een algemene regeringsvisie dan op een gerichte aanpak van bosbranden en klimaatrisico’s.

Regering Spanje zoekt steun bij 1.300 organisaties

De regering begon de wervingscampagne met een massamail aan alle organisaties die eerder input leverden voor het document: overheidsinstanties, universiteiten, ondernemersorganisaties, vakbonden, beroepsverenigingen en milieuorganisaties, samen goed voor bijna 3.800 bijdragen. Zij worden nu gevraagd zich via een online formulier formeel achter het pact te scharen en de oproep te verspreiden onder andere organisaties.

Gaat het pact ook zonder politieke steun door?

Sánchez benadrukte tijdens zijn laatste persconferentie voor het zomerreces dat er op dit moment “geen noodzakelijker akkoord voor het land” bestaat dan dit klimaatpact. Hij zei dat de deur openstaat voor de PP als die zich bij het pact wil aansluiten, maar wilde niet zeggen of hij oppositieleider Alberto Núñez Feijóo daarvoor persoonlijk zal benaderen.

Klimaatontkenning noemde hij “de slechtste brandstof” in de strijd tegen de opwarming van de aarde, met een impliciete verwijzing naar coalitiepartner Vox, die de menselijke bijdrage aan klimaatverandering ontkent.

Sánchez maakte daarbij duidelijk dat een deel van de plannen ook doorgaat als een politiek akkoord uitblijft. Zo wil de regering onder meer doorgaan met de invoer en aanleg van klimaatschuilplaatsen en de oprichting van een wetenschappelijke adviesraad, ook als de oppositie zich niet bij het pact aansluit.

Hoeveel organisaties zich inmiddels achter het pact hebben geschaard, heeft de regering nog niet bekendgemaakt. Ook is onduidelijk wanneer de campagne wordt afgesloten.

Bronnen: El País, Vozpópuli