Else Beekman
In de regio Madrid is vanaf zaterdag 11 juli een nieuwe wet van kracht: de Ley del Concebido no Nacido, ofwel de wet op het ongeboren kind. Deze wet erkent een ongeboren kind als officieel lid van het gezin vanaf het moment dat de zwangerschap is vastgesteld. Madrid is daarmee de eerste Spaanse regio die deze status op algemene wijze toekent.
Wat houdt de wet precies in?
De regeling werd eind juni goedgekeurd door de Asamblea de Madrid en verandert niets aan de Spaanse abortuswetgeving. Wat er wél verandert: voor de berekening van allerlei inkomensafhankelijke uitkeringen en subsidies telt een ongeboren kind vanaf het moment dat de zwangerschap is aangetoond mee als gezinslid.
Concreet gaat het onder meer om:
- studiebeurzen voor de bachillerato (de laatste fase van het middelbaar onderwijs)
- subsidies voor kinderopvang op particuliere scholen
- schoolmaaltijdbeurzen
- het openbaarvervoersabonnement
- huursubsidies voor jongeren
Ook gezinnen die al twee kinderen hebben en een derde verwachten, kunnen zodoende al vanaf veertien weken zwangerschap aanspraak maken op de voordelen van een ‘groot gezin’ (familia numerosa), in plaats van te moeten wachten tot de geboorte.
Daarnaast bevat de wet fiscale maatregelen: bepaalde aftrekposten voor schoolkosten in de inkomstenbelasting, en vrijstellingen en kortingen die onder meer gelden bij de aankoop van een tweedehands woning.
Politiek omstreden
De wet werd eind juni door PP en Vox samen goedgekeurd. PSOE en Más Madrid stemden tegen. Regiopresident Isabel Díaz Ayuso presenteert de wet als steun voor gezinnen vanaf het begin van de zwangerschap. Die steun ligt in lijn met het bredere PP-streven om het krijgen van kinderen in Spanje makkelijker te maken.
De oppositie ziet dat anders. PSOE-parlementslid Lorena Morales noemde de wet een “juridische knutselwerk” en verwijt de regio dat er geen aandacht is voor kinderen die al geboren zijn. Ook Más Madrid is kritisch: volgens hen geeft de wet een knipoog aan tegenstanders van het recht op abortus. Daarbij zou het geld beter besteed kunnen worden aan kinderen die er al zijn.
Ook buiten de politiek klinkt kritiek. Verschillende vrouwenorganisaties en experts op het gebied van gelijkheid waarschuwen dat de wet een symbolisch signaal afgeeft, ook al verandert er niets aan de abortuswetgeving zelf. De staat erkent er het ongeboren kind voortaan mee als een aparte partij binnen het overheidsbeleid, naast de vrouw zelf. Critici vrezen dat dit op termijn de discussie over het recht op abortus kan beïnvloeden.
Meer voer voor discussie
Een extra discussiepunt is een bepaling in de wet die ruimte geeft aan het regionale bestuur en de afzonderlijke ministeries om de uitwerking van de wet later verder in te vullen. Volgens de oppositie is dat een “blanco cheque zonder limiet”. Het kabinet zou zo zonder tussenkomst van het parlement de wet in de praktijk kunnen uitbreiden.
Landelijk PP-leider Alberto Núñez Feijóo heeft inmiddels laten weten dat hij de Madrileense wet als voorbeeld wil gebruiken voor een vergelijkbare regeling op nationaal niveau.