Judith Goeree
Wat begon als een gastronomische trend op Instagram is uitgegroeid tot een van de meest verrassende economische successen van het Spaanse platteland. De pistache, ooit een nicheproduct, is nu een motor van werkgelegenheid, innovatie en regionale heropleving. In slechts tien jaar tijd is de teelt met meer dan 3.000% gegroeid en heeft deze meer dan 200.000 directe en indirecte banen opgeleverd in heel Spanje.
Van Instagramdessert tot agrarische revolutie
De pistache is allang niet meer alleen een topping voor hippe koffies of luxe gebak. Deze kleine pimpernoot heeft zich stevig genesteld in de patisserie en is een essentieel ingrediënt in luxe chocoladeproducten, zoals de populaire Dubai-chocolade. Die culinaire opmars heeft geleid tot een explosieve vraag naar Spaanse pistaches, en daarmee tot een agrarische heropleving in regio’s die jarenlang kampten met leegloop en economische stilstand.
Pistache-industrie 3.000% gegroeid
Volgens het rapport “Presente y futuro del cultivo del pistacho y de su procesado. Desde una perspectiva empresarial,” opgesteld door Agróptimum en agro-economisch expert Juan Vilar, is de Spaanse pistachesector in tien jaar met meer dan 3.000% gegroeid. Daarmee behoort het gewas tot de grootste agrarische verrassingen van het afgelopen decennium.
De groei is niet alleen te danken aan internationale vraag, maar ook aan lokale coöperaties en nieuwe producenten. Dankzij het droge klimaat, dat goed bij de pistache past, en de hoge winstgevendheid, is het gewas uitgegroeid tot een reddingsboei voor veel boeren die hun land anders zouden opgeven.
Castilla-La Mancha: centrum van de Spaanse pistacheteelt
Het zwaartepunt van de Spaanse pistacheteelt ligt in Castilla-La Mancha. Deze autonome regio produceerde in 2025 produceerde meer dan 5.600 ton pistaches, goed voor 75% van de nationale oogst. De teeltoppervlakte bedraagt inmiddels meer dan 64.000 hectare, waarvan 36% biologisch, en dat aandeel groeit jaarlijks.
De pistache vervangt traditionele gewassen zoals graan en amandel, en blijkt beter bestand tegen droogte en klimaatverandering. Dankzij de lage waterbehoefte en hoge marktwaarde is het gewas aantrekkelijk voor boeren die willen verduurzamen.
Werkgelegenheid en technologische innovatie
De productieketen rond de pistache heeft momenteel al meer dan 200.000 banen gecreëerd in Spanje. Banen die variëren van veldwerk en gewasverzorging tot genetisch onderzoek, dataprogrammering voor precisielandbouw en distributie en export.
Agróptimum schat dat de komende vijf jaar nog eens 100.000 nieuwe banen zullen ontstaan, vooral in verband met nieuwe aanplant en verdere technologische modernisering.
Pistache is flexibel gewas
Opvallend is dat 61% van de nieuwe pistacheaanplant in 2024 plaatsvond op irrigatiegrond, en 70% op droge grond. Dat lijkt tegenstrijdig, maar het betekent dat op beide typen grond het merendeel van de velden pas recent is aangelegd. De cijfers tonen aan hoe snel en breed de sector. Die aanpassingskracht maakt de pistache aantrekkelijk voor boeren in heel Spanje.
Nieuwe wortels op het platteland
Veel nieuwe plantages liggen in regio’s met een hoog risico op ontvolking, zoals Extremadura, Castilla y León en Andalusië. In deze gebieden fungeert de pistache niet alleen als economische motor, maar ook als sociaal bindmiddel. De teelt creëert werkgelegenheid, trekt jonge boeren aan en stimuleert nieuwe agrarische initiatieven.
Spanje als opkomende pistachemacht
Volgens El Economista verstevigt Spanje zijn positie als Europese producent van pistaches. Momenteel vertegenwoordigt het Spaanse aanbod ongeveer 0,7% van de wereldproductie. Spanje importeert nog uit de VS en Iran, maar de jonge plantages zullen de komende jaren volwassener worden. Dan zal de productie fors stijgen en richt Spanje zich op hoogwaardige export naar vooral EU-landen.
De sector kijkt nadrukkelijk naar internationale markten met hoge marges, zoals de gourmetwereld en de horeca. Spanje is voorbij de fase van beloftes. Het toont nu tastbare resultaten in teeltoppervlakte, productie en werkgelegenheid. De volgende stap is om die groei te versterken met technologische innovatie, duurzame teelt en meer waarde in elke schakel van de keten.
Bronnen: Xataka, El Economista
Andalusië zet zeewier in als mest voor duurzame landbouw