Judith Goeree
Tien maanden na de DANA-ramp van 29 oktober 2024, waarbij in Valencia 228 doden vielen, reageert journaliste Maribel Vilaplana voor het eerst publiekelijk. Zij lunchte die dag met regiopresident Carlos Mazón en werd sindsdien het middelpunt van speculaties en aanvallen. In een schriftelijke verklaring stelt ze dat Mazón tijdens de lunch geen enkele zorg met haar deelde, ondanks de telefoontjes die hij ontving over de zich snel ontwikkelende ramp.
Lunch en politieke controverse
De lunch van de Valenciaanse regiopresident en Vilaplana vond plaats in restaurant El Ventorro, nabij het regeringsgebouw in Valencia. Volgens Vilaplana begon Mazón tijdens het gesprek telefoontjes te ontvangen, maar bleef zij “volledig onwetend” over de inhoud. Maribel Vilaplana is een erkend journaliste met een lange staat van dienst in de Spaanse mediawereld, met name in de Valenciaanse regio. Ze benadrukt dat het gesprek met Mazón zakelijk van aard was en dat hij haar een functie bij de regionale zender À Punt aanbood. Een voorstel dat ze resoluut afwees.
Juist dit aanbod zorgde achteraf voor nog meer politieke controverse. Volgens de wet moet de directie van de publieke zender via een openbare procedure worden benoemd. Oppositiepartijen spraken daarom van mogelijk nepotisme en gebrek aan transparantie.
Politieke afwezigheid en kritiek
De locatie van Mazón tijdens de meest kritieke uren van 29 oktober is onderwerp van intens debat. Terwijl delen van de regio werden getroffen door extreme neerslag en overstromingen, was de president pas om 20.28 uur aanwezig bij het Coördinatiecentrum Cecopi — zeventien minuten na het versturen van de noodmelding.
Opvallend is dat Vilaplana in haar verklaring ook haar eerdere tijdsaanduiding corrigeerde. Ze vertrok niet rond zes uur, zoals ze aanvankelijk had verklaard, maar pas tussen half zeven en kwart voor zeven uit het restaurant. Op dat moment was de ramp al op haar hoogtepunt en waren de eerste slachtoffers gevallen. “Op dat moment, midden in de chaos, heb ik het belang van dat aanvankelijke tijdsverschil dat openbaar werd, niet ingezien,” zegt Vilaplana nu.
Psychologische gevolgen
Vilaplana zegt sinds de bewuste afspraak met Mazón slachtoffer te zijn van een harde campagne van intimidatie, beledigingen en ongefundeerde verdachtmakingen. Ze spreekt over een posttraumatische stressdiagnose en langdurige psychologische behandeling. “Mijn mentale gezondheid is ernstig aangetast,” schrijft ze. Ze vraagt zich bovendien af of de publieke reactie anders zou zijn geweest als zij een man was geweest.
Maatschappelijke discussie
Ook andere kwesties rond de ramp zorgen nog steeds voor discussie. Zo verliet vice-president Susana Camarero de Cecopi-vergadering op de dag van de ramp om een prijsuitreiking bij te wonen. Dit veroorzaakte verontwaardiging bij oppositiepartijen. Daarnaast verklaarde de rechter die het onderzoek leidt slachtoffer te zijn van “extreem vrouwonvriendelijke insinuaties” nadat ze kritiek uitte op het crisismanagement van de regering.
Politieke reflectie
Vilaplana sluit haar verklaring af met een oproep tot respect voor haarzelf, haar familie en vooral voor de slachtoffers van de ramp. Ze benadrukt dat de verantwoordelijkheid ligt bij degenen die op dat moment beslissingsbevoegdheid hadden. “Het is een pijnlijke samenloop van omstandigheden geweest,” schrijft ze, “maar ik ben niet degene die verantwoording moet afleggen.”
Het debat over de rol van Mazón tijdens de DANA-ramp in Valencia blijft actueel. Oppositiepartijen dringen aan op volledige openheid over de gebeurtenissen van 29 oktober en het gerechtelijk onderzoek loopt nog. Na de verklaring van Vilaplana vroeg Alberto Ibáñez, woordvoerder van Compromís in de parlementaire onderzoekscommissie naar de DANA, om de persoonlijke verschijning van Mazón. De verklaring van Vilaplana voegt daarmee een persoonlijk en scherp perspectief toe aan een discussie die nog lang niet is afgesloten.”
Bronnen: RTVE, El País, HuffPost
Duizenden demonstranten in Valencia eisen aftreden van Mazón